"Istovremeno, preovlađujuća je percepcija (60.9%) da su sankcije za maloljetničku delinkvenciju i vršnjačko nasilje blage, a još ubjedljiviji stav da te sankcije treba da budu strože (77.1%)", dio je nalaza istraživanja Centra za građansko obrazovanje (CGO), sprovedenog u okviru projekta „SRCE: podrška osnaživanju i otpornosti mladih danas“, u saradnji sa ADD, a finansijski podržanog od strane Evropske unije uz kofinansiranje Ministarstva javne uprave.
Anketirani građani Crne Gore prepoznaju psihičko nasilje (27.8%) kao najzastupljeniji oblik vršnjačkog nasilja, ali u značajnom broju i fizičko nasilje (25.9%).
Digitalno (17.8%) i socijalno nasilje (17.7%) su, takođe, prepoznati kao izraženi oblici vršnjačkog nasilja, a seksualno nasilje navodi 10.8% ispitanika.
"Većina ispitanika/ca (81.7%) nije imala lično iskustvo sa vršnjačkim nasiljem, dok je 18.3% navelo da su bili žrtve vršnjačkog nasilja. Ovi podaci ukazuju da, iako većina građana nije direktno iskusila vršnjačko nasilje, značajan procenat (skoro petina) jeste", navodi se u istraživanju.
Ispitanici, koji su bili žrtve vršnjačkog nasilja, najčešće su navodili da su doživjeli psihičko nasilje (33.8%), a zatim po frekvenciji odgovora slijedi fizičko nasilje (27.5%).
"Socijalno nasilje iskusilo je 17.8% ispitanika, a seksualno nasilje doživjelo je 12.3% ispitanika. Najmanji procenat žrtava iz ove populacije iskusio je digitalno nasilje (8.6%)", navodi se u izvještaju.
Preko dvije petine ili 44,2 odsto građana Crne Gore poznaje nekoga ko je bio žrtva vršnjačkog nasilja
Rezultati istraživanja pokazuju da su ispitanici koji poznaju žrtve vršnjačkog nasilja najčešće navodili da su te osobe ,bile izložene fizičkom nasilju (34.8%) i psihičkom nasilju (31.5%). Socijalno nasilje je navedeno u 13.6% slučajeva, a seksualno nasilje u 11.3% slučajeva.
Digitalno nasilje je najmanje navedeno (8.8%) od strane ovih ispitanika.
"Većina ispitanika koji su priznali da su vršili vršnjačko nasilje (54.3%) navodi da su zbog toga bili kažnjeni od strane nadležnih institucija, dok 45.7% nije bilo kažnjeno. Ovi podaci opominju na veliki procenat počinilaca vršnjačkog nasilja koji su izbjegli sankcije", pokazalo je istraživanje.
Većina ispitanika (60.9%) smatra da su sankcije za maloljetničku delinkvenciju i vršnjačko nasilje blage (39.4%) ili veoma blage (21.5%).
Manji procenat smatra sankcije odgovarajućim (20.5%), dok je još manje onih koji ih vide kao stroge (11.1%) ili veoma stroge (1.8%).
"Oko 4/5 ispitanika/ca smatra da bi sankcije za maloljetničku delinkvenciju i vršnjačko nasilje trebalo da budu strože (45.9%) ili mnogo strože (31.2%)", navodi se u izvještaju.
Oko 30.5% ispitanika smatra da su alternativne sankcije efikasnije (6.5% značajno efikasnije i 24.0% efikasnije), dok 4.4% smatra da su podjednako efikasne.
S druge strane, 36.4% ispitanika vjeruje da su alternativne sankcije manje efikasne (24.3% manje efikasne i 12.1% značajno manje efikasne)
"Većina ispitanika smatra da postojeće politike i programi za suzbijanje maloljetničke delinkvencije nijesu efikasne (41.4%) ili uopšte nijesu efikasne (18.0%)", pokazalo je istraživanje.
Stavovi o odnosu nadležnih državnih organa prema problemu maloljetničke delinkvencije su podijeljeni.
"Većina ispitanika/ca (preko 50%), smatra da je odnos nadležnih organa loš (35.3%) ili veoma loš (15.5%).S druge strane, 33.2% ocjenjuje ovaj odnos kao
dobar, dok samo 3.9% smatra da je veoma dobar", piše u izvještaju.
Dominantna većina ispitanika (74.1%) smatra da mediji utiču na pojavu i razvoj maloljetničke delinkvencije i vršnjačkog nasilja, a mnogo je manji procent (17.9%) onih koji ne vide taj uticaj medija. S druge strane ogroman broj njih, čak 85.9% smatra da društvene mreže utiču na pojavu i razvoj maloljetničke delinkvencije i vršnjačkog nasilja.
"Ogromna je podrška za uvođenje instituta školskog policajca (72.1%)", navodi se u saopštenju.
Više od polovine ispitanika koji su roditelji djece školskog uzrasta (58.8%) imaju povjerenje u školu da će zaštititi njihovo dijete i preduzeti odgovarajuće
korake u slučaju vršnjačkog nasilja, a suprotnog je stava 14.1% roditelja, dok 27% roditelja ne može jasno da se odredi.
Većina ispitanika(79.0%) smatra roditelje odgovornim za vršnjačko nasilje koje sprovode njihova djeca, dok 21% nedijeli ovo mišljenje.
"Kao glavne uzroke vršnjačkog nasilja, građani vide uticaj vršnjaka (15.4%), pristup i izloženost medijima i internetu bez nadzora (15.2%), kao i porodični problemi (13.6%). Slijede kao uzroci zloupotreba supstanci (10.7%) i odsustvo ili nedostatak pozitivnih uzora (7.4%), dok manji procenat ukazuje na nedostatak obrazovnihprilika (5.6%) i mentalno zdravlje i emocionalne probleme (5.5%)", navodi se u istraživanju.
Podaci opominju na složenost problema vršnjačkog nasilja, koji je rezultat kombinacije različitih socijalnih, porodičnih i individualnih faktora, te ističu potrebu za sveobuhvatnim pristupom u prevenciji i rješavanju ovog problema.
Stručnu podršku u sprovođenju ovog istraživanja pružio je Institut DAMAR.
