“Prosječni realni rast zarada od 2,8 odsto ostvaren je zahvaljujući realnom rastu zarada u privrednim sektorima: u prerađivačkoj industriji ostvaren je realni rast zarada od 13,7 odsto, u trgovini 9,46 odsto, u građevinarstvu 6,17 odsto, u stručnim i naučnim djelatnostima 6,41 odsto, u sektoru vađenja ruda i kamena 5,07 odsto, a u ugostiteljstvu 3,49 odsto. U neprivrednim djelatnostima realne zarade u oktobru 2025. niže su u odnosu na oktobar 2024. godine – u državnoj upravi 0,33 odsto, u obrazovanju 4,7 odsto, a u zdravstvu 1,17 odsto”, precizirala je Baćović.
Program “Evropa sad 2” počeo je da se primjenjuje od novembra 2024. godine, kada je minimalna zarada povećana na 600, odnosno 800 eura, i smanjeni doprinosi za penzijsko i invalidsko osiguranje, a taj iznos prebačen u neto zaradu zaposlenih.
Baćović je istakla da se efekti primjene programa “Evropa sad 2” mogu sagledati iz više uglova: kroz uticaj programa na standard građana, saldo spoljnotrgovinske razmjene, budžetsku ravnotežu fonda PIO i ukupno strukturu budžetskih rashoda, poreski sistem Crne Gore u cjelosti i konkurentnost ekonomskog ambijenta u Crnoj Gori posljedično.
“Program “Evropa sad 2” realizovan je u cilju povećanja životnog standarda građana, primjenjujući princip fiskalnog uticaja na visinu raspoloživog dohotka građana, tj. uvećanje neto zarada kroz smanjenje doprinosa na penziono osiguranje. Nakon inicijalnog rasta i nominalnih i realnih zarada od oko pet odsto u prvom mjesecu nakon primjene programa (novembar 2024), ključni faktori koji su uticali na standard građana u narednim mjesecima bili su realni rast proizvodnje i inflacija”, rekla je Baćović.
U dijelu spoljnotrgovinske razmjene, kako je dodala, rast tekuće potrošnje koji neminovno vodi rastu uvoza rezultirao je vrijednošću uvoza robe koji je u prva tri kvartala 2025. godine veća za 7,7 odsto u odnosu na isti period 2024. godine, što je nastavak trenda rasta uvoza koji je primjetan od 2022. godine (prosječno učešće uvoza robe i usluga u BDP-u poraslo je sa 63,9 odsto u prethodnoj deceniji na 68,2 odsto u periodu od 2022. do danas).
“Rast potrošnje u Crnoj Gori, i tekuće i investicione, uvijek će generisati rast uvoza zbog naše visoke uvozne zavisnosti. Ali, ako je rast potrošnje rezultat rasta proizvodnje i izvoza, i rasta dohotka posljedično, spoljnotrgovinski saldo se balansira rastom izvoza. U 2025. godini (prva tri kvartala), ostvaren je pad izvoza robe za devet odsto i rast izvoza usluga od samo dva odsto, što je, uz rast uvoza, uticalo na pogoršanje salda spoljnotrgovinske razmjene za 22 odsto”, objašnjava Baćović.
