Ističu da pojedini požari mogu imati i neprocjenjivo skupe posledice kojih većina nije ni svjesna.
“Poslednjih nekoliko dana aktuelan je požar na Gradačkoj poljani sa širenjem prema planini Vojnik. Odbrambena linija je oko tunela na Vojniku i još nije stavljen pod potpunu kontrolu. Tu je takav teren da se tokom ljetnjih suša, stvara suva travnata vegetacija te zajedno sa šibljem i opalim granjem postaju izuzetno zapaljivi stvarajući kontinuirani gorivi sloj koji olakšava širenje vatre ka šumama. Situacija bi bila još zabrinjavajuća ukoliko bi se požar proširio prema zapadnom dijelu vojnika, gdje su veće površine pod šumom. Planinom Vojnik dominiraju bukove i mješovite bukovo-jelove šume, uz prisustvo javora, brijesta i graba. U ovako sušnom periodu, a zbog šumskog pokrivača i nepristupačnog terena, vatra bi mogla brzo napredovati, dok bi gašenje sa zemlje bilo znatno otežano”, objašanjavju iz DMEN-a.
Upozoravaju da eventualni prodor požara u šume Vojnika ne bi predstavljao samo trenutnu opasnost od požara, već bi imao dugoročne posledice na prirodu, životnu sredinu, došlo bi do uništavanja staništa dok bi obnova šumskog ekosistema mogla trajati decenijama.
“Osim posledica vidljivih na prvi pogled, kakakv bi odražaj požar imao na vodoizvorišta koja se nalaze u podnožju Vojnika niko ne može ni da predpostavi. Prije svih treba uzeti u obzir rijeku Zetu koja nastaje u Gornjem polju od Sušice i Rastovca, a čija izdašnost vrela je značajno smanjena usled negativnih uticaja čovjeka i klimatskih promjena”.
Pretpostavlja se, dodaju, je da su raniji požari na Vojniku mogli imati negativne posljedice po izdašnost izvorišta. Navode požar koji je 2017. godine zahvatio oko 3,5 km² šume i rastinja na Vojniku koji je, tvrde, mogao je imati uticaj i na hidrološke prilike ovog područja, uključujući i Vidrovansko vrelo.
“Nije nam poznato da su se institucije zvanično bavile ovom temom, barem ne na osnovu javno dostupnih podataka o izdašnosti Vidrovanskih vrela, koji se godinama navode u približno istim vrijednostima, dok stanje na terenu ukazuje na moguće smanjenje njihove izdašnosti. Zato se opravdano postavlja pitanje – kakve bi posljedice imao požar širih razmjera, ukoliko bi zahvatio veće površine šume i dugoročno narušio prirodni pokrivač planine?”, pitaju se iz DMEN-a.
Zahtijevaju da odgovornost za izazivanje požara mora biti utvrđena i sankcionisana.
“Apelujemo još jednom na društvenu odgovornost i pozivamo svakog građanina koji primijeti sumnjivo ponašanje, namjerno paljenje ili nepropisno loženje vatre na otvorenom da prijavi nadležnim službamama. Ćutanje u ovakvim situacijama nije zaštita nikoga. Pravovremena reakcija može biti dobra za sve jer odgovornost počinje prije nego što se pojavi prvi plamen”, zaključje se u saopštenju DMEN-a.
