U Analizi se navodi da obrazovni sistem nije bio pripremljen za obrazovanje na daljinu u vanrednim okolnostima i da je široka upotreba digitalnih medija još uvijek u ranoj fazi.
“Prelazak na ovaj novi oblik pružanja usluga u području obrazovanja bio je, kako se očekivalo, praćen ograničenjima. Ukupna ocjena kvaliteta obrazovanja na daljinu tokom zaključavanja u Crnoj Gori, od strane roditelja, negativna je, kao i da je tokom pandemije, nakon godinu dana iskustva, situacija postala još gora. Prema procjeni, pokazuje da je više od 60% ispitanika steklo manje znanja i vještina nego što bi bio slučaj da je nastava izvođena u učionici, dok u 2021. godini taj udio iznosi 83%”, navodi se u Analizi koja je juče predstavljena.
Odgovori učenika, kako stoji u dokumentu, potvrđuju ove procjene pa 60% adolescenata smatra da su naučili manje putem obrazovanja na daljinu nego što bi bio slučaj u redovnoj nastavi, a godinu dana kasnije bili su kritičniji prema svim modalitetima obrazovanja na daljinu i pesimističniji prema efektima učenja na daljinu nego što su bili na početku pandemije.
“Roditelji su 2020. godine uglavnom bili zadovoljni isključivo komunikacijom sa školom (80% ispitanika), dok su ostali aspekti školovanja – kao ocjenjivanje, kvalitet sadržaja i ukupna organizacija – ocijenjeni manje pozitivno. Ocjene roditelja postale su nešto kritičnije 2021. godine, kako za organizaciju rada škola tokom pandemije, tako i za obrazovanje na daljinu. Pogoršanje ukupne ocjene nastave u toku krize izazvane kovidom-19, kako od roditelja tako i od učenika, odražava rastuće nezadovoljstvo ponudom obrazovanja i razočaranje što efikasno rješenje (koje bi se oslanjalo na dobro osmišljenu, pedagoški izazovnu, motivišuću i atraktivnu obrazovnu platformu) nije razvijeno tokom prethodne godine”, navodi se Analizi.
Kako podsjećaju, tokom krize izazvane pandemijom kovida-19, organizacija nastave u Crnoj Gori nekoliko puta se mijenjala. Podsjećaju da se Crna Gora opredijelila za potpuno zatvaranje škola u proljeće 2020. sve do kraja školske godine.
Naredna školska godina 2020/21. počela je s mjesec dana zakašnjenja, uz djelimično otvaranje škola na način što su učenici 1–6. razreda osnovne škole i 1. razreda srednje škole nastavu pohađali u školama, dok su učenici 7–9. razreda osnovne i 2–4. razreda srednje škole prešli na onlajn nastavu.
Od drugog polugodišta školske 2020/21. godine odobren je decentralizovani hibridni model, po kome su škole mogle same da biraju pristup organizaciji nastave na osnovu kapaciteta kojima raspolažu i da organizuju nastavu u učionici za sve učenike, u malim grupama ili naizmjenično, u kombinaciji s obrazovanjem na daljinu, pri čemu je nastava uživo bila obavezna za učenike 1–3. razreda i preporučena za 9. razred osnovne škole
“Rad u malim grupama u nekim školama doveo je do problema u organizaciji rada po smjenama – roditelji su tokom intervjua naveli da neke škole rade u četiri smjene. Kako je pandemija popuštala, od početka maja 2021. godine sve škole su ponovo otvorene za redovnu nastavu, a školska 2021/2022. počela je po planu, 1. septembra, redovnom nastavom, ali uz moguće skraćenje časova na 30 minuta i sprovođenje epidemioloških mjera. Onlajn nastava rezervisana je samo za djecu sa smetnjama u razvoju i teškoćama u učenju u slučaju da ne mogu da idu u školu”, navodi se u analizi.
Podsjeća se da Crna Gora nema onlajn platformu za učenje.
“Nastavnici koji koriste IKT alate sami pripremaju materijale umjesto da budu podržani širokim izborom pedagoški osmišljenih digitalnih materijala, uključujući kontrolne zadatke za provjeru znanja, učeničke projekte i grupne zadatke koji podrazumijevaju kooperativno učenje”, navodi se u Analizi.
Analiza sektora obrazovanja u Crnoj Gori predstavlja zajednički poduhvat Ministarstva prosvjete i Predstavništva UNICEF-a u Crnoj Gori, koji je sproveden uz podršku međunarodne konsultantske agencije SOFRECO.
Ona je usklađena s Metodološkim smjernicama za analizu sektora obrazovanja, koje su, 2014. godine, razvili UNESCO, Svjetska banka, UNICEF i Globalno partnerstvo za obrazovanje.
