Prosječna plata u EU je 1,520 eura, a u Crnoj Gori oko 500 eura. Takođe, kod nas su kamatne stope na stambene kredite između četiri i šest odsto, dok je u EU prosjek 1,9 procenata. Jedino što je skuplje u EU u odnosu na Crnu Goru je kvadrat stana. Kod nas kvadrat stana košta između 1.000 i 1.200 eura, dok u EU nema države čiji je prosjek cijene kvadrata ispod toga.
Kroz projekat “Hiljadu plus”, koji se trenutno sporovodi kod nas kamata je 2,99 odsto, ali je i ona veća za procenat od prosjeka u EU. Tako da stambeni krediti predstavljaju mnogo manje opterećenje za građane EU nego što je to slučaj u Crnoj Gori, gdje se za ratu za stan mora izdvajati trećina kućnog budžeta.
Predstavnici banaka u Crnoj Gori već duže vremena govore o tome da je kamatna stopa na istorijskom minimumu, odnosno četiri odsto, međutim, u odnosu na stambene kredite u EU razlika je znatno veća jer građanima bogatijeg dijela Evrope kamata na stambene kredite iznosi 1,9 odsto.
Generalni sekretar Udruženja banaka Bratislav Pejaković smatra da je sa više aspekata problematično upoređivati se sa najrazvijenijim, odnosno bogatijim dijelom Evrope koji je, kako je naveo, planetarno reper standarda življenja.
“Kamatne stope na stambenim kreditima u Crnoj Gori su na nivou istih u regionu, pri čemu treba realno sagledavati Hrvatsku kao dio EU, gdje smo na istom nivou u tom pogledu, a to su uporedivi parametri i prvi koraci ka boljem”, objasnio je Pejaković.
Istakao je da je poslovanje banaka posledica strategija svake banke ponaosob, i da je u skladu sa ciljevima i raspoloživim sredstvima za plasman te da ne smije biti administriranja, ako se želi u EU.
“Kamatne stope su tržišna kategorija i siguran sam da u skladu sa procjenom rizika i raspoloživosti sredstava, svaka banka u Crnoj Gori se odgovorno postavlja u domenu mogućeg. Stambeni krediti su specifični, dugoročni krediti do 25 godina kod nas i time vrlo osjetljiv proizvod svake banke gdje su strogo definisani uslovi plasmana”, naveo je Pejaković.
Tvrdi da se država odgovorno postavila kroz programe subvencioniranja programa “Hiljadu plus”, da je to pristup koji može olakšati bankama i korisnicima kredita da u skladu sa mogućnostima i očekuju adekvatnu korekciju kamatnih stopa i ubuduće.
“Ukoliko se sjetimo kakva je situacija bila prije 2006. godine u dobijanju stambenih kredita, svakako da moramo biti zadovoljni postojećom situacijom i visinom kamatnih stopa. Preporučljivo je sagledavati realnost, a ne projektovane želje”, zaključio je Pejaković.
Izvor: Dan
