Načelnica Direkcije za visoko obrazovanje u Ministarstvu prosvjete, Biljana Mišović, kaže da izmjene Zakona o visokom obrazovanju, koji je na javnoj raspravi, podrazumijevaju uvođenje obavezne praktične nastave.
Rezultati studija koje su rađene na temu kvaliteta praktičnih znanja diplomiranih studenata u Crnoj Gori i njihova primjenjivost u realnim radnim uslovima, kao i analize Programa stručnog osposobljavanja lica sa stečenim visokom obrazovanjem, jasno ukazuju, kaže ona, da se upravo praktična znanja u odnosu na teorijska moraju unaprijediti i da se praktičnoj nastavi mora posvetiti velika pažnja.
“Upravo je Radni tim za izradu izmjena i dopuna Zakona o visokom obrazovanju, vođen ovim činjenicama, predvidio uvođenje obavezne praktične nastave na ustanovama visokog obrazovanja u obimu 25% kao obaveznog dijela studijskog programa”, objašnjava Mišović.
U toku postupka akreditacije, odnosno kontrole kvaliteta studijskog programa, za koji će biti odgovorna Agencija za obezbjeđenje kvaliteta u visokom obrazovanju, između ostalog, ocjenjivaće se zastupljenost i kreditno vrednovanje praktične nastave.
“Obezbjeđenje praktičnog iskustva studentima je neophodan element procesa obrazovanja, da bi mladi stručnjaci po sticanju diplome posjedovali kvalitetna praktična znanja i spremnost da se lakše adaptiraju i uključe u realno radno okruženje”, kaže ona.
Izbor modela finansiranja ustanova visokog obrazovanja je u ovom trenutku takođe jedno od najaktuelnijih pitanja koje se razmatra u gotovo svim evropskim zemljama.
Izmjena modela finansiranja
“Sve više zemalja prelazi na model finansiranja koji je zasnovan na performansama tj. parametrima koji se odnose na kvalitet diplomiranih studenata, broj objavljenih naučnih radova, prijavljenih patenata, broj međunarodnih projekata, reputaciju među kolegama sa drugih ustanova itd. Kreiranje efikasnog sistema finansiranja zahtijeva da država uspostavi ravnotežu između autonomije ustanove i nadzora nad njenim radom, odnosno da ustanova mora biti odgovorna onome ko je finansira”, kaže Mišović.
Pri tome, dodaje, finansijska odgovornost ne znači istovremeno i pravo finansijera da se neprekidno miješa u rad same ustanove, već pravo da zahtijeva da se poslovanje vodi na transparentan način i da se o tome podnose periodični izveštaji.
“Novina koja se uvodi izmjenama zakona odnosi se uvođenje tzv. ugovornog modela finansiranja visokog obrazovanja. Javna ustanova, odnosno Univerzitet Crne Gore, će zaključivati ugovor o finansiranju, za realizaciju studijskih programa. Ugovorom između javne ustanove i Vlade, kojim se uređuju međusobna prava, obezbijediće se mogućnost za veća izdvajanja iz budžeta za Univerzitet ali i veća odgovornost Univerziteta, budući da dodjela, odnosno iznos sredstava zavisi od stepena realizacije ugovornih obaveza”, objasnila je ona.
Osnivanjem agencije do boljeg kvaliteta
Planirano je formiranje Agencije za obezbjeđenje kvaliteta visokog obrazovanja, koja će sprovoditi postupak ocjenjivanja kvaliteta programa ustanove prilikom osnivanja, odnosno akreditaciju, zatim ocjenjivanje rada svakih pet godina, reakreditaciju, kao i periodične ocjene kvaliteta rada ustanova visokog obrazovanja, na zahtjev ovlašćenog organa ustanove ili Ministarstva.
“Rad Agencije neodvojiv je od dobre organizacione strukture sa stanovišta kvalifikovanog kadra koji posjeduje ekspertska znanja u oblasti obezbjeđenja kvaliteta i dobra administrativno-tehnička podrška. Time će se stvoriti preduslovi da i naša Agencija, u dogledno vrijeme, postane članica Evropskog registra agencija za kvalitet što bi predstavljalo i dodatnu formalnu potvrdu ravnopravne participacije u evropskm prostoru visokog obrazovanja”, precizirala je Mišović.
Prednosti novog modela
Govoreći o prednostima uvođenja novog modela studiranja po sistemu 3+2+3 i najavljenog besplatnog studiranja na osnovnim studijama počev od naredne studijske godine, Mišović ističe da je to dominantan model studija u Evropi. Napuštanje modela 3+1+1+3 i uvođenje modela 3+2+3 kao dominantnog ima za cilj, poručuje, unapređenje kvaliteta obrazovanja, bolju prepoznatljivost diplomiranih studenata na tržištu rada i intenzivniju mobilnost crnogorskih studenata.
“Od studijske 2017/18. godine na Univerzitetu Crne Gore predviđeno je uvođenje novog modela studiranja, dok su, u skladu sa predviđenim izmjenama zakona, ostale ustanove visokog obrazovanja u obavezi da model studiranja usklade sa navedenim. Izuzetak se, naravno, odnosi na studijske programe čijim se završetkom stiču kvalifikacije iz oblasti regulisanih profesija. U tom smislu trajanje, odnosno model studija i sadržaj ovih studijskih programa je prilagođen Direktivi EU 2005/36 EZ i izmjeni Direktive EU 2013/55 EZ”, precizira Mišović.
Izuzetno bitna novina koje donosi izmjene zakona, odnose se na uvođenje besplatnih studija na javnim ustanovama za studente osnovnih studija koji će se upisati 2017/18. godine, dok će master studije po reformisanom modelu studija biti besplatne počev od 2020/2021. godine.
“Time se i Crna Gora, slijedeći praksu razvijenih evropskih zemalja i preporuke relevantnih dokumenata koja usvajaju ministri na ministarskim konferencijama o visokom obrazovanju, svrstava u red država u kojima je jednaki pristup visokom obrazovanju kamen temeljac politike visokog obrazovanja”, kazala je ona.
CdM
