Savremena tehnologija “oživjela” je prikaz epskog dvoboja u kojem je osoba sahranjena pod stećkom pobijedila mongolskog ili turskog ratnika.
Da bi to bilo moguće otkriti pomogla je američko-evropska kompanija “Global digital heritage”, čiji je španski ogranak stručnjaka boravio u desetodnevnoj posjeti Arheološkoj zbirci JU Muzeji I galerije.
“Otkrili smo nove scene na stećcima koje su se usljed vremenskih uslova izbrisale. Skeniranjem smo uspjeli da vratimo neke nama poznate scene, a i otkrijemo neke nove koje tek treba da objavimo u zajedničkom radu”, kazao je kustos Arheološke zbirke i arheolog Srđan Delić.
Pored digitalizacije stećaka, glavna aktivnost projekta koja drugu godinu zaredom dovodi u Nikšić španske stručnjake Miguela Angela Hervasa Herreru i Victora Manuela Lópeza-Menchera Bendicha jeste digitalizacija Arheološke zbirke.
Građani digitalizovane predmete mogu da pregledaju putem sajta Sketchfab, gdje su dostupni u 3D formatu, uz mogućnost korišćenja proširene stvarnosti (AR)
“Oko 70 predmeta već se nalazi na ovom sajtu. Svi predmeti su iz Arheološke zbirke nikšićkog Muzeja, plus stećci. Sada smo skenirali još 200 novih, tako da ukupno imamo oko 300 skeniranih predmeta. Predmete ćemo predstaviti prilikom otvaranja nove stalne izložbe. Planirano je da se za najmlađe posjetioce napravi digitalni centar, gdje će pored virtuelne realnosti (VR), moći i da gledaju digitalne predmete koji su skenirani”, kazao je Delić.
Saradnja sa kompanijom “Global digital heritage”, koja se bavi digitalizacijom kulturnog nasljeđa, uspostavljena je ugovorom na neodređeno vrijeme. Delić kaže da imaju još planova za digitalizaciju Arheološke zbirke i Nikšića generalno.
Već naredne godine planirana je digitalizacija Bedema, Spomenika palim borcima pod Trebjesom i Carevog mosta.
Posebna pažnja biće posvećena Bedemu, gdje je planiran jedan dio ceremonije povodom titule Evropske prestonice kulture (EPK) 2030. godine.
“Predložili smo Kancelariji EPK da pokušamo da napravimo VR za Bedem . To je jedan veći projekat za koji će nam trebati vjerovatno i pomoć Opštine. U planu je da, nakon digitalnog skeniranja, uradimo rekonstrukciju Bedema i kroz virtuelnu realnost prikažemo njegov izgled u različitim istorijskim periodima. Da napravimo aplikaciju koja će omogućiti da se uz pomoć VR tehnologije vrate u prošlost i dožive Bedem u različitim epohama, od otomanskog Nikšića do srednjovjekovnog Onogošta“, kazao je Delić.
U planu je i izrada promotivnog videa o nikšićkim spomenicima, koji bi trebalo da bude objavljen do kraja avgusta.
Među budućim aktivnostima je i primjena “lidar” tehnologije, jedne od najsavremenijih metoda za otkrivanje arheoloških lokaliteta ispod guste vegetacije i površinskih slojeva zemlje.
“Lidarom ćemo pokriti nekoliko lokaliteta koji su nam arheološki jako zanimljivi poput Zavrha, Moštanice ne bi li pokušali sagledati šta se nalazi ispod zemlje, da li ti lokaliteti kriju neki arheološki zanimljiv lokalitet poput Anderbe”, istakao je Delić.
