„Alternativne kazne sudovi izriču za lakša krivična djela do pet godina. Pod alternativnim sankcijama podrazumijevamo sankcije koje su alternativa kazni lišavanja slobode. Između uslovne osude i zatvora postoji čitav niz kazni koji se mogu svakom pojedincu prilagoditi, a da ta kazna nema onaj represivni karakter kakva je kazna lišavanja slobode. Porast kriminaliteta, a i šire dovodi do opterećenja zakonskih ustanova pa je to potreba kaznena politike da se širi i prilagođava toj pojavi. Kazna zatvora ne daje očekivane rezultate i ona predstavlja određeno budžetsko opterećenje“, ocijenila je profesorica Srednje Ekonomsko-ugostiteljske škole, Vera Lalatović na današnjoj tribini u Tehnopolisu.
Kako je objasnila prednosti alternativnih kazni su brojne, pa tako navodi da one imaju humani karakter, manji stepen represivnosti, uspostavljanje saradnje sa okrivljenim i njegov aktivni odnos u toku izvršenja te mjere, učešće društvene zajednice prilikom izvršavanja ove mjere i smanjenje budžetskim izdataka.
„Kod nas se sudije i dalje uzdržavaju da izreknu društveno koristan rad, a kažnjenici oklijevaju da pristanu na njega. Često ovu kaznu zamijenjuju novčanom, pa čak i zatvorskom. Zvuči apsurdno, ali naše ljude ja manje sramota da idu u zatvor nego da čiste ulicu, zelenilo,“ kazala je Lalatović, dodajući da je za ovu vrstu kazne neophodan pristanak osuđenika.
Prema podacima koje je Lalatović navela tokom 2014. godine izrečene su dvije alternativne kazne rada,u 2015. godini 99, tokom 2016. godine 207, a naredne godine izrečene su 202 kazne rada. U 2018. godini je bilo najviše izrečenih alternativnih kazni rada, 234, dok je u prvih šest mjeseci 2019. godine izrečeno 120.
„Crnogorski sudovi sve češće praktikuju izricanje kazne u javnom interesu za blaža krivična djela. Ovaj podatak potvrđuje 665 izvršenih kazni rada u javnom interesu, odnosno 89.997 časova društvenog rada“, kazala je Lalatović.
Predsjednik Osnovnog suda u Nikšiću, Vukota Vujačić kazao je da vrstu i trajanje rada u javnom interesu određuje sud, a konkretnu vrstu posla i način obavljanja Direkcija za uslovnu slobodu.
„Opšti minumun trajanja ove kazne je 60 časova, a maksimun 360. Izrečeni broj časova određuje se na vrijeme koje ne može biti kraće od 30 dana, a ni duže od šest mjeseci“, kazao je Vujačić.
Građani koji su prisustvovali tribini imali su priliku da od advokatice iz Nikšića, Milene Jovićević saznaju nešto više o primjerima iz prakse. Kako je kazala osuđenici koji pristanu na kaznu rada u javnom interesu izvršavaju je u Crvenom krstu, Opštoj bolnici Brezovik i Komunalnom preduzeću.
Tribina je održana u okviru projekta “Građani u reformi pravosuđa“, koju su partnerski realizovali Centar za političku edukaciju i Defendologija centar iz Nikšića, a uz podršku Centra za monitoring (CEMI), Centra za demokratiju i ljudska prava (Cedem), Mreže za afirmaciju evropskih integracija i Evropske unije (EU).
Marija Goranović
