To pokazuju rezultati Agencije za zaštitu prirode i životne sredine izmjereni u 13 i 18 časova.
Mjerenja pokazuju da su Nikšićani udisali vazduh koji se smatra štetnim po zdravlje. Koncentracija satnih vrijednosti čestica PM10 iznosila je oko 232, 2 µg/m3, što je petostruko više od dozvoljenih, ako se zna da je zakonom dozvoljena maksimalna dnevna vrijednost 50 µg/m3.
U Ekološkom pokretu Ozon ocjenjuju da su ove vrijednosti veoma zabrinjavajuće, što u vremenu zdravstvene krize izazvane virusom Kovid – 19 predstavlja veoma ozbiljan problem.
„Izmjerene vrijednosti kategorišu veoma visoki indeks kvaliteta vazduha, što potvrđuje rizik za zdravlje građana, naročito onih osjetljivih grupa poput hroničnih bolesnika, trudnica, djece, starih ljudi. Iako se radi o satnim koncentracijama analizom rezultata automatske stanice smještene u Nikšiću, primjetno je da je problem aerozagađenja izražen posljednjih dana, na što su nam ukazivali i naši sugrađani“, kazao je za naš portal direktor Ozona, Aleksandar Perović.
Preporuka Instituta za javno zdravlje je spas za čistiji vazduh pronaći u svoja četiri zida i izbjegavati aktivnosti na otvorenom.
Jedan od najvećih zagađivača u periodu grejne sezone su, navodi Perović, individualna i kolektivna ložišta.
Primjetno je, kaže, da se sve više koristi ugalj, što ranije nije bio slučaj.
Kao posebne kritične tačke izdvaja i preostale nikšićka postrojenja, kao i gradsku deponiju koja je više puta gorjela.
„Moramo istaći nastavak trenda konstantnih požara na neuređenom gradskom smetlištu ,,Mislov do”, u planini Budoš, paljenja guma na neobezbjeđenoj nelegalnoj deponiji „Halda“, gdje je deponovan višedecenijski industrijski otpad iz nikšićke Željezare. Fabrika Toščelik Nikšić i dalje, zbog čestih kvarova elektro filtera za prečišćavanje štetnih gasova, nastavlja da bude prepoznata po ovom problemu. Građani su nam se žalili i na veći broj manjih privrednih subjekata, koji koriste i miješani otpad za potrebe grijanja“, objašnjava Perović.
Od 90 čist vazduh udisali 51 dan
U prva tri mjeseca tekuće godine, građani Nikšića su 39 dana udisali vazduh sa prekoračenjima srednjih dnevnih vrijednosti suspendovanih čestica PM10, čime je probijen zakonski limit, pokazuju podaci monitoringa kvaliteta vazduha u Nikšiću, koje je Ozon sproveo.
Propisana granična vrijednost ne smije se prekoračiti više od 35 puta u toku godine.
„Nikšić se decenijama suočava sa problemom aerozagađenja, što je posljedica industrijskog razvoja i porasta broja stanovništva, naročito u tom periodu. Od 2011. godine kada Agencija radi monitoring kvaliteta vazduha, imamo i zvanično potvrdu izraženog problema aerozagađenja“, ukazao je Perović.
Kao dugoročne i kratkoročno rješenje, Perović vidi u sprovođenju i primjeni zakonskih okvira koji su obavezujući i za lokalne samouprave.
„Imajući u vidu da je već u prva tri mjeseca probijen zakonski limit od 35 dana sa prekoračenjima srednjih dnevnih vrijednosti susprednovanih čestica PM10 , te činjenicu da je prethodni Lokalni plan upravljanja kvalitetom vazduha za opštinu Nikšić, iz marta 2014. godine, ostao mrtvo slovo na papiru, smatramo da je potrebno i izvršiti pritisak na lokalnu samoupravu da se uradi održiv akcioni plan, na osnovu realne procjene postojećeg stanja, kako bi se sistemski djelovalo i sa centralnog i sa lokalnog nivoa. Bez efikasne i neselektivne primjene važećih zakona i primjene dobrih praksi, ne može se očekivati unapređenje postojećeg zabrinjavajućeg stanja“, poručio je Perović.
Marija Goranović
