Evropske zemlje koje koriste EES uvodiće sistem postepeno na svojim spoljnim granicama. To znači da će se prikupljanje podataka postepeno uvoditi na graničnim prelazima, uz punu primjenu do 10. aprila 2026. Za potrebe EES, “državljanin koji nije iz EU” podrazumijeva putnika koji nema državljanstvo nijedne zemlje Evropske unije ili državljanstvo Islanda, Lihtenštajna, Norveške ili Švajcarske, prenosi Euronews.
Prikupljanje i bilježenje podataka postupno će se uvoditi na graničnim prelazima od 12. oktobra 2025. do potpune implementacije 10. aprila 2026. godine.
EES predviđa automatsku registraciju državljana zemalja izvan EU svaki put prilikom prelaska spoljne šengenske granice. Cilj je takođe postupno smanjenje vremena čekanja u redovima za kontrolu pasoša, kao i pojednostavljenje i automatizacija graničnih procedura.
EES se primjenjuje na državljane zemalja izvan EU koji putuju na kratki boravak do 90 dana unutar razdoblja od 180 dana. Odnosi se i na putnike kojima je potrebna viza, kao i na putnike oslobođene od obaveze posjedovanja vize.
Šta bilježi EES sistem?
Evidentira vaše ime, datum rođenja, državljanstvo, pol, putnu ispravu, fotografiju lica i/ili otiske prsta.
EES ujedno evidentira datum i mjesto ulaska u evropsku zemlju koja primjenjuje EES sistem i izlazak iz takve zemlje. Bilježi i odbijanje ulaska ako je to slučaj.
Kako će izgledati prelazak graničnog prelaza?
Samo pri prvom ulasku u zemlju koja primjenjuje EES, granična kontrola će obuhvatati uzimanje otisaka četiri prsta, fotografiju lica i unos ličnih i putnih podataka u sistem.
Naime, putnik mora da preda svoje putne isprave na uvid službeniku granične kontrole i takođe mora da pruži svoje biometrijske podatke (fotografiju lica i otiske prstiju koji se registruju u EES-u).
Službenik granične policije provjerava informacije o putniku, postavlja pitanja i digitalno evidentira ulazak u EES.
Kako će izgledati automatizovani samouslužni sistem?
Na graničnom prelazu gdje je takav sistem postavljen, putnici s biometrijskim pasošem mogu skenirati svoje putne isprave u samouslužnim sistemima. Službenici granične kontrole će pomagati u procesu i/ili će ga nadgledati.
Putnik mora da skenira svoje dokumente i biometrijske podatke (fotografije lica i otiske prsta) u samouslužnom sistemu.
Službenik granične kontrole će potvrditi informacije dobijene preko samouslužnog sistema, po potrebi postaviti pitanja gdje će potom putniku odobriti ili odbiti ulazak, što će se evidentirati u sistemu.
Navodi se da putnik u oba slučaja ima koristi od jednostavnijeg i djelotvornijeg procesa prelaska granice.
