Višegodišnji monitoring tjelesne kompozicije djece ukazuje da je zdravi stil života narušen i da roditelji, kod kuće, i nastavnici, u školama, moraju imati ključnu ulogu u mijenjanju loših navika kada je nivo fizičke aktivnosti, ishrana i vrijeme provedeno pred ekranima u pitanju.
Istraživači sa Fakulteta za sport poručuju da rade na analizi gojaznosti po opštinama i poručuju da će uskoro izaći u javnost sa podacima koji će pokazati u kojim crnogorskim opštinama su djeca gojaznija, a u kojim su manje gojazna.
Ovim istraživanjem je, u protekle tri godine, bilo obuhvaćeno 4565 djece, uzrasta od pet do 12 godina, a mjerenja su sprovedena na teritoriji cijele Crne Gore, u reprezentativnom broju škola iz sve tri crnogorske regije.
Docent na fakultetu, dr Bojan Mašanović je kazao da je cjelokupan uzorak podijeljen na četiri subuzorka, odnosno na djecu uzrasta 5-6, 7-8, 9-10 i 11-12 godina. Za svaki subuzorak je izračunat procenat neuhranjene, normalno uhranjene, prekomjerno uhranjene i gojazne djece u percentilima.
“Naime, korišćena je opšteprihvaćena metodologija za djecu i adolescente prema preporukama Centra za kontrolu bolesti i prevenciju, a izračunati su indeksi tjelesne mase (BMI %ile) specifični za pol i uzrast, čiji visok nivo može ukazati na uvećanje tjelesne masnoće. Opšte je poznato da, kod djece velika količina tjelesne masti može dovesti do bolesti povezanih sa težinom i drugih zdravstvenih problema, dok i nedovoljna težina, takođe može dovesti do rizika od zdravstvenih problema”, dodao je Mašanović.
Preliminarni rezultati sa kojima je istraživačka grupa zadužena za monitoring tjelesne kompozicije djece na Fakultetu za sport izašla u javnost se, prije svega odnosi na činjenicu da su dječaci gojazniji od djevojčica u svim uzrastima, zatim da je gojaznost, i kod djevojčica, i kod dječaka na nižem nivou u predškolskom uzrastu, dok sa polaskom u školu ona raste.
Tokom školovanja gojaznost jedno vrijeme raste, da bi se snizila do dvanaeste godine, kada je na sličnom nivou kao kod predškolaraca oba pola. Sa druge strane, prekomjerna uhranjenost ima sličan trend i kada je pol i uzrast u pitanju. Interesantno je da je neuhranjenost na sličnom nivou kao i gojaznost, tako da bi i nju trebalo ozbiljno shvatiti. Vrijedno je istaći da, ipak kod crnogorske djece dominiraju djeca sa normalnom uhranjenošću.
“Slijedi nam veliki posao koji se ogleda u detaljnoj analizi i testiranju ranije postavljenih hipoteza, kao i objava naučnih članaka u renomiranim naučnim časopisima”, naveo je doc. dr Bojan Mašanović , “a, na taj način ćemo uspjeti da naučnoj i opštoj javnosti detaljno prikažemo naše rezultate i, kroz diskusiju obrazložimo razloge zbog kojih su se javile određene specifičnosti, odnosno da probamo da utvrdimo zašto je, u prosjeku svaki treći dječak, odnosno svaka četvrta djevojčica u Crnoj Gori gojazna ili prekomjerno uhranjena, i da damo konkretne preporuke na koji način da se dati procenti smanje u narednom periodu. Takođe, trebalo bi, u saradnji sa Ministarstvom finansija i socijalnog staranja, razmotriti neočekivano visok procenat neuhranjene djece, i ponovo otvoriti raspravu o „zaboravljenom“ problemu koji je bio gorući u 20. vijeku a, koji može biti, isključivo uzrokovan socijalnom komponentom “.
