Javni dug Crne Gore za pet godina uvećan za 770 miliona

To pokazuju podaci Parlamentarne budžetske kancelarije (PBK), koja je uradila analizu javnog duga od 2020. do 2025. godine.

U tom periodu ministri finansija bili su Darko Radunović (2020), Milojko Spajić (2020–2022), Aleksandar Damjanović (2022–2023) i Novica Vuković (od 2023. do danas).

Udio javnog duga u bruto domaćem proizvodu (BDP) na kraju 2025. godine iznosio je 63,5 odsto, dok je na kraju 2020. godine bio 106,4 odsto. BDP je u 2020. godini iznosio 4,14 milijardi, a na kraju 2025. godine 8,17 milijardi, ili skoro dva puta više.

“Depoziti Ministarstva finansija na kraju 2025. godine iznosili su 804,7 miliona eura. Vrijednost depozita u 2020. godini bila je na najvišem nivou u posmatranom periodu, u iznosu od 872,43 miliona eura, a na najnižem u 2022. godini, kada je zabilježena na nivou od 111,75 miliona eura”,konstatovano je u analizi PBK-a.

Kada je u pitanju valutna struktura državnog duga, ona je na kraju 2025. u odnosu na kraj 2024. ostala gotovo nepromijenjena.

“Zahvaljujući realizovanim hedžing aranžmanima, učešće eurskog duga u ukupnom državnom dugu iznosi 99,75 odsto, dok je svega 0,25 odsto državnog duga izraženo u drugim valutama. U cilju unapređenja valutne strukture portfolija duga i obezbjeđivanja od valutnog rizika, Ministarstvo finansija je 2024. godine zaključilo hedžing aranžman za dolarski kredit kod kineske Eksim banke za projekat auto-puta Bar–Boljare, kao i za dolarsku obveznicu emitovanu na međunarodnom tržištu”, navedeno je u analizi.

Kada je u pitanju kamatna struktura državnog duga, došlo je do povećanja učešća duga sa varijabilnom kamatnom stopom – za oko 4,2 procentna poena u odnosu na kraj 2024. godine.

“I pored navedenog, ukupan dug sa fiksnom kamatnom stopom i dalje preovladava sa 78,8 odsto učešća u ukupnom državnom dugu. Imajući u vidu značajne promjene na globalnom finansijskom tržištu poslednjih godina, koje karakteriše porast kamatnih stopa, kako fiksnih tako i varijabilnih, uticaj ovih kretanja odrazio se i na portfolio duga Crne Gore. Zaduženja sa varijabilnom kamatnom stopom uglavnom su vezana za EURIBOR i čine 21,2 odsto državnog duga”, precizirano je u analizi.

Prosječno vrijeme dospijeća duga, tj. prosječna ročnost duga na kraju 2025. godine na približno je istom nivou kao i na kraju 2024. godine.

“Usljed nepovoljnijih uslova zaduživanja, koje, između ostalog, karakterišu kraći rokovi otplate, kao i zbog redovne otplate duga, u periodu od 2020. do 2023. godine parametar prosječne ročnosti duga bilježi opadanje, da bi se taj trend zaustavio u 2023. godini. Od tada, parametar prosječne ročnosti bilježi blagi oporavak. Imajući u vidu da Ministarstvo finansija prepoznaje rizik refinansiranja kao jedan od ključnih faktora u portfoliju duga, poseban fokus je usmjeren na aktivnosti koje imaju za cilj povećanje ovog parametra”, notirano je u analizi PBK-a.

Prosječna ponderisana kamatna stopa na kraju 2025. godine ostala je na istom nivou kao na kraju 2024. i iznosi 3,92 odsto.