Građani Crne Gore sve svjesniji prisustva mikroplastike u ishrani

Prema ovom istraživanju, 23 odsto građana Crne Gore upoznato je sa problemom mikroplastike u hrani, što predstavlja povećanje od 11 procentnih poena u odnosu na 2023. godinu, saopšteno je iz Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove.

Istovremeno, mikroplastiku kao jednu od glavnih zabrinutosti u oblasti bezbjednosti hrane navodi devet odsto ispitanika, što je za dva procentna poena više nego u prethodnom istraživanju. Iako ovi podaci ukazuju na postepeno jačanje informisanosti i interesovanja javnosti, nivo svijesti i zabrinutosti u Crnoj Gori i dalje je niži u poređenju sa prosjekom Evropske unije.

Na nivou EU, prema istom istraživanju, 63 odsto građana prepoznaje prisustvo mikroplastike u hrani, što je osam procentnih poena više nego 2022. godine. Mikroplastiku kao jednu od glavnih briga u vezi sa bezbjednošću hrane navodi 33 odsto ispitanika, zbog čega se ova tema sve češće nalazi u fokusu javnih politika i stručnih rasprava u državama članicama.

U tom kontekstu, Evropski parlament zatražio je od Evropske agencije za bezbjednost hrane (EFSA) da izradi naučno mišljenje o mogućim rizicima po zdravlje ljudi usljed prisustva mikroplastike u hrani, vodi i vazduhu. Rastuće interesovanje javnosti, uz istovremene nedostatke u postojećim naučnim saznanjima, dodatno je naglasilo potrebu za ovakvim dokumentom.

Stručnjaci EFSA-e u okviru ovog zadatka analiziraju najnovije naučne dokaze o mikroplastici, uključujući načine na koje ona dospijeva u ljudski organizam, moguće efekte po zdravlje, puteve prenosa u hranu, kao i metode za procjenu povezanih rizika. Poseban akcenat stavljen je na ažuriranje procjena izloženosti putem ishrane, na osnovu novih podataka iz relevantne naučne literature.

Objavljivanje naučnog mišljenja EFSA-e planirano je do kraja 2027. godine, a očekuje se da će ovaj dokument značajno doprinijeti boljem razumijevanju mikroplastike, razjašnjavanju otvorenih naučnih pitanja i pružanju pouzdane osnove za buduće odluke u cilju zaštite potrošača.

EFSA se ovom temom bavi već niz godina. Tokom prethodnog perioda objavljeno je više naučnih radova, među kojima i najnoviji pregled literature o mikro- i nanoplastici koja se oslobađa iz materijala koji dolaze u kontakt sa hranom. U tom izvještaju navedeno je da se mikroplastika može oslobađati tokom upotrebe ovih materijala, ali u znatno manjim količinama nego što sugerišu pojedine studije, uz isticanje značajnih nedostataka u dostupnim podacima i preporuke za buduća istraživanja.

Još 2021. godine EFSA je organizovala 25. naučni kolokvijum posvećen mikro – i nanoplastici u hrani, na kojem su stručnjaci ukazali na ozbiljne praznine u znanju, kao i na potrebu za usklađenim metodama i koordinisanim međunarodnim istraživanjima. Slični zaključci izneseni su i u naučnoj izjavi EFSA-e iz 2016. godine, koja se odnosila na prisustvo mikro- i nanoplastike u hrani, posebno u morskim plodovima.